Vondsten uit het Zaanse Veen

Vitruvius - 5 oktober 2010

Gemeentelijk archeoloog van de Gemeente Zaanstad, Piet Kleij, heeft voor dit prettig geschreven boek een selectie gemaakt uit bodemvondsten van de afgelopen 50 jaar. De vondsten dateren uit de IJzertijd, de jongste uit de 19e eeuw. Gevechten met de Romeinen, de middeleeuwse ontginners, de oorlog tegen de Spanjaarden, de armoede van de zeildoekwevers en de rijkdom van de kooplieden, slechts enkele hoofdstukken die deze uitgave tot een waardevol bezit maken!

Nijlpaarden zwemmen langs Wieringer kust

Noord-Hollands Dagblad 19 november 2008 - 30 november 2008

Boek over "Waddeneiland op het droge" handelt over ontstaan van het landschap en bijzondere archeologische vondsten, door Marion Lont

In WIERINGEN Waddeneiland op het droge, heeft Jan Stobbe het ontstaan van het landschap en de archeologische vondsten op Wieringer grondgebied gebundeld. Enkele recente vondsten, waarover nog niet eerder is gepubliceerd, zoals een gouden munthanger en een mantelspeld uit de tiende eeuw komen er ook in voor. In het boek staan bijzondere feiten. Zo is het niet algemeen bekend dat het klimaat op Wieringen ooit subtropisch was en er nijlpaarden langs de kust zwommen!

Met omschrijvingen van de ijstijden toen er wolharige mammoeten leefden op Wieringen en de warmere tijden waarin er zelfs nijlpaarden rondzwommen, maakt Stobbe een link naar het actuele klimaatvraagstuk over opwarming van de aarde.

"Dat zet aan het denken!" 

Archeologie in Fryslan

Noorderbreedte - 15 oktober 2008

Archeologie in Fryslân: Van wildernis tot Smallingerland (deel 8). Zwerfstenen in Fryslân (deel 9). Yuri van Koeveringe, Uniepers Uitgevers, elk deel 95 blz., € 15,90

Onder het vlakke Friese land gaat een wereld aan verhalen schuil. De serie Archeologie in Fryslân is al sinds 2000 een waardevolle hulp bij het lezen van deze verhalen. In de onlangs verschenen delen 8 en 9 sluiten de gemeentes Smallingerland en Achtkarspelen zich aan bij de gestaag groeiende reeks. In Smallingerland bepaalde de aanwezigheid van veen, dat zo'n 4000 jaar geleden werd gevormd, de geschiedenis. Van wildernis tot Smallingerland beschrijft hoe de mens in de eeuwen daarna met vereende krachten het ontoegankelijke veenmoeras transformeerde tot een weidegebied met veendorpen en kerken. Vanaf de zeventiende eeuw zorgde de lucratieve turfwinning voor het ontstaan en de bloei van Drachten. Auteur Yuri van Koeveringe besteedt ook aandacht aan mijlpalen in de lokale archeologie. Zo deed Johannes Siebenga, huisarts te Opeinde, als amateur-archeoloog in de eerste helft van de twintigste eeuw vele belangrijke vondsten in Smallingerland. Een andere mijlpaal was de opgraving van Kloesewier in 1976. Deze verdwenen nederzetting aan de Wijde Ee gaf naast twee boerderijen en enkele graven ook de op het veen drijvende funderingen van een stenen kerkje vrij.

In Achtkarspelen ligt het verre verleden letterlijk voor het oprapen. Op de zand- en keileemgronden van Noordoost-Friesland zijn vele zwerfstenen te vinden, die gletsjers hier na de ijstijden achterlieten. Zwerfstenen in Fryslân beschrijft niet alleen de herkomst en reis van deze stenen, maar ook hoe ze in de loop der eeuwen verzameld en gebruikt zijn. De Neanderthalers maakten er vuistbijlen en speerpunten van. Later gebruikten boeren ze als fundering en bestrating. De stenen speelden ook vaak een (magische) rol in legendes en verhalen. Tegenwoordig zijn het de amateur-petrologen (gesteentekundigen) die de stenen verzamelen. Sinds het begin van de twintigste eeuw (met 'meester Bos' uit Noordbergum als belangrijkste inspirator) zijn indrukwekkende stenencollecties opgebouwd. Die zijn sinds 2006 te zien in het IJstijdenmuseum in Buitenpost.

Annelies Vreeken

Van wildernis tot Smallingerland

Smelne`s Erfskip Magazine - 15 oktober 2008

Als achtste in de serie 'Archeologie in Friesland' is dit belangrijke boekwerkje verschenen. Het beschrijft hoe uitgestrekte veenkussens ooit het landschap van de gemeente Smallingerland bedekten. Vanaf de Middeleeuwen heeft de mens getracht deze wilde natuur naar zijn hand te zetten. In de tiende eeuw transformeerden grootschalige veen-ontginningen de voorheen drassige en onbegaanbare gronden in vruchtbare akkers en weiden.

Het boekje (96 pagina's) is vlot geschreven, met veel afbeeldingen en foto's over de diverse archeologische opgravingen in onze gemeente. Het is een aanrader voor iedereen die meer wil weten over onze vroegste geschiedenis. Het boek is geschreven in opdracht van de gemeente Smallingerland, en mede gefinancierd door de Provinsje Fryslan. Verkrijgbaar in de boekhandel; prijs € 15,90